Szkoła gelug buddyzmu tybetańskiego

Szkoła buddyzmu tybetańskiego gelug jest jedną z czterech głównych szkół buddyzmu tybetańskiego. Szkoła gelug, założona w XV wieku przez wielkiego tybetańskiego mistrza Tsongkapę, słynie z nacisku na studiowanie filozofii buddyjskiej i ścisłego przestrzegania dyscypliny monastycznej.

Filozofia i nauczanie

Szkoła gelug opiera się na naukach Tsongkapy, które podkreślają znaczenie zrozumienia Filozofia buddyjska i potrzebę praktykowania go w życiu codziennym. Szkoła gelug podkreśla również znaczenie medytacja oraz potrzebę kultywowania głębokiego zrozumienia nauk Buddy.

Dyscyplina monastyczna

Szkoła gelug znana jest z surowej dyscypliny monastycznej, która obejmuje przestrzeganie tzw Winaja , kodeks postępowania monastycznego. Oczekuje się, że mnisi i mniszki ze szkoły gelug będą przestrzegać ścisłej codziennej rutyny, która obejmuje medytację, naukę oraz praktykę różnych rytuałów i ceremonii związanych z buddyzmem tybetańskim.

Wpływ

Szkoła Gelug wywarła głęboki wpływ na buddyzm tybetański, a jej nauki i praktyki są powszechnie przestrzegane w całym świecie buddyzmu tybetańskiego. Szkoła Gelug jest również najbardziej wpływową szkołą w świecie buddyzmu tybetańskiego, a jej nauki i praktyki zostały przyjęte przez wiele innych szkół buddyzmu.

Gelugpa jest najlepiej znana na Zachodzie jako szkoła Buddyzm tybetański związany z Jego Świątobliwości Dalajlamy . W XVII wieku szkoła gelug (również pisana jako geluk) stała się najpotężniejszą instytucją w Tybecie i tak pozostało do czasu przejęcia kontroli nad Tybetem przez Chiny w latach pięćdziesiątych.

Historia Gelugpy zaczyna się od Tsongkhapy (1357-1419), człowieka z prowincji Amdo, który rozpoczął naukę u miejscowego Sakja lama w bardzo młodym wieku. W wieku 16 lat udał się do centralnego Tybetu, gdzie znajdowały się najbardziej znane nauczycielki i klasztory, aby dalej się kształcić.

Tsongkhapa nie studiował w jednym miejscu. Został w Kagju klasztory uczące się medycyny tybetańskiej, praktyk mahamudry i tzw joga tantryczna z Atishy. Studiował filozofię w klasztorach Sakja. Szukał niezależnych nauczycieli ze świeżymi pomysłami. Szczególnie interesował się tzw Madhjamika nauki o Nagardżuna .

Z czasem Tsongkhapa połączył te nauki w nowe podejście do buddyzmu. Wyjaśnił swoje podejście w dwóch głównych pracach,Wielka ekspozycja etapów ścieżkiIWielka Ekspozycja Tajemnej Mantry. Inne jego nauki zostały zebrane w kilku tomach, w sumie 18.

Przez większość swojego dorosłego życia Tsongkhapa podróżował po Tybecie, często mieszkając w obozach z dziesiątkami uczniów. Zanim Tsongkhapa osiągnął pięćdziesiątkę, surowy tryb życia odbił się na jego zdrowiu. Jego wielbiciele zbudowali mu nowy klasztor na górze niedaleko Lhasy. Klasztor otrzymał nazwę „Ganden”, co oznacza „radosny”. Tsongkhapa mieszkał tam jednak tylko krótko przed śmiercią.

Założenie Gelugpy

W chwili jego śmierci Tsongkhapa i jego uczniowie byli uważani za część szkoły Sakja. Wtedy jego uczniowie zintensyfikowali działania i zbudowali nową szkołę buddyzmu tybetańskiego w oparciu o nauki Tsongkhapy. Szkołę nazwali „gelug”, co oznacza „cnotliwą tradycję”. Oto niektórzy z najwybitniejszych uczniów Tsongkapy:

Uważa się, że Gyaltsab (1364-1431) był pierwszym opatem Gendun po śmierci Tsongkapy. To uczyniło go pierwszym Ganden Tripa, czyli posiadaczem tronu Gendun. Do dziś faktycznym, oficjalnym szefem szkoły gelug jest Ganden Tripa, a nie Dalajlama.

Jamchen Chojey (1355-1435) założył wielki klasztor Sera w Lhasie.

Khedrub (1385-1438) przypisuje się obronie i propagowaniu nauk Tsongkhapy w całym Tybecie. Zapoczątkował również tradycję noszenia przez wysokich lamów gelug żółtych kapeluszy, aby odróżnić ich od lamów sakja, którzy nosili czerwone kapelusze.

Gendun Drupa (1391-1474) założył wielkie klasztory Drepung i Tashillhunpo, a za życia był jednym z najbardziej szanowanych uczonych w Tybecie.

Dalajlama

Kilka lat po śmierci Genduna Drupy rozpoznano młodego chłopca ze środkowego Tybetu tłumacz lub odrodzenie. Ostatecznie ten chłopiec, Gendun Gyatso (1475-1542), służył jako opat Drepung, Tashillhunpo i Sera.

Sonam Gyatso (1543-1588) był odrodzeniem Genduna Gyatso. Ten tulku został duchowym doradcą mongolskiego przywódcy o imieniu Altan Khan. Altan Khan nadał Gendunowi Gyatso tytuł „Dalajlamy”, co oznacza „ocean mądrości” Sonam Gyatso jest uważany za trzeciego Dalajlamę; Jego poprzednicy Gendun Drupa i Gendun Gyatso zostali pośmiertnie nazwani pierwszym i drugim Dalajlamą.

Ci pierwsi Dalajlamowie nie mieli władzy politycznej. To Lobsang Gyatso, „Wielki Piąty” Dalajlama (1617-1682), zawarł szczęśliwy sojusz z innym przywódcą mongolskim, Guszi Chanem, który podbił Tybet. Gushi Khan uczynił Lobsanga Gyatso politycznym i duchowym przywódcą całego narodu tybetańskiego.

Pod Wielką Piątą znaczna część innej szkoły buddyzmu tybetańskiego, Jonasz , został wchłonięty przez Gelugpę. Dodano wpływ Jonanga Kalaczakra nauki Gelugpie. Wielka Piąta zainicjowała także budowę Pałacu Potala w Lhasie, który stał się siedzibą zarówno duchowej, jak i politycznej władzy w Tybecie.

Dziś wielu ludzi uważa, że ​​absolutną władzę w Tybecie sprawowali Dalajlamowie jako „ bogowie-królowie , ale to jest niepoprawne. Dalajlamowie, którzy przybyli po Wielkiej Piątej, byli z tego czy innego powodu głównie figurantami, którzy posiadali niewielką rzeczywistą władzę. W rzeczywistości przez długi czas rządzili różni regenci i dowódcy wojskowi.

Dopiero XIII Dalajlama, Thubten Gyatso (1876-1933), inny Dalajlama funkcjonował jako prawdziwa głowa rządu, a nawet on miał ograniczone uprawnienia do przeprowadzania wszystkich reform, które chciał przeprowadzić w Tybecie.

Obecny Dalajlama jest 14.Jego Świątobliwości Tenzina Gyatso(ur. 1935). Był jeszcze nastolatkiem, kiedy Chiny dokonały inwazji na Tybet w 1950 roku. Jego Świątobliwość jest wygnany z Tybetu od 1959 roku. Ostatnio zrzekł się wszelkiej władzy politycznej nad Tybetańczykami na wygnaniu na rzecz demokratycznego, wybranego rządu.

Panczenlama

Drugim najwyższym lamą w Gelugpie jestPanczenlama. Tytuł Panczenlamy, oznaczający „wielkiego uczonego”, nadał Piąty Dalajlama tulku, który był czwartym w linii odrodzeń, i tak został Czwartym Panczenlamą.

Obecny Panczenlama jest 11. Jednak Jego Świątobliwość Gedhun Choekyi Nyima (ur. 1989) i jego rodzina zostali aresztowani w Chinach wkrótce po tym, jak ogłoszono jego uznanie w 1995 roku. Od tamtej pory Panczenlama i jego rodzina nie byli widziani. Apretendent wyznaczony przez Beijing, Gyaltsen Norbu, służył w jego miejsce jako Panczenlama.

Gelugpa dzisiaj

Pierwotny klasztor Ganden, duchowy dom Gelugpy, został zniszczony przez wojska chińskie podczas powstania w Lhasie w 1959 roku. Podczas Rewolucji Kulturalnej Czerwona Gwardia przybyła, by dokończyć wszystko, co zostało. Nawet zmumifikowane ciało Tsongkhapy nakazano spalić, chociaż mnichowi udało się odzyskać czaszkę i trochę prochów. Chiński rząd odbudowuje klasztor.

W międzyczasie wygnani lamowie ponownie założyli Ganden w Karnatace w Indiach, a klasztor ten jest teraz duchowym domem Gelugpy. Obecny Ganden Tripa, 102., to Thubten Nyima Lungtok Tenzin Norbu. (Ganden Tripas nie są tulku, ale są mianowani na to stanowisko jako dorośli). Szkolenie nowych pokoleń mnichów i mniszek Gelugpa trwa.

Jego Świątobliwość XIV Dalajlama mieszka w Dharamsali w Indiach od czasu opuszczenia Tybetu w 1959 roku. Poświęcił swoje życie nauczaniu i uzyskaniu większej autonomii dla Tybetańczyków wciąż znajdujących się pod chińskim panowaniem.